Αιολική Γη, Ηλίας Βενέζης

Ο Ηλίας Βενέζης γράφει την Αιολική Γη (1943) κατά την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής. Στο έργο του περιγράφει στιγμιότυπα από τις ευτυχισμένες μέρες στην Μικρά Ασία, πριν από τον διωγμό του 1922

Από τον πρόλογο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου στην τεσσαρακοστή όγδοη έκδοση
Η "Αιολική γη" γράφεται μέσα στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, σε μια περίοδο δηλαδή ανάπηρης ελευθερίας, ανυπέρβλητων δυσκολιών και ευτελισμού της ανθρώπινης ζωής. Η έως τότε δεκαπενταετής συγγραφική πορεία του Βενέζη είχε επιβεβαιώσει την εικόνα ενός δημιουργού με απολύτως προσωπικό ύφος και με βασική θεματογραφία την τραγικότερη εθνική περιπέτεια του εικοστού αιώνα, τη Μικρασιατική Καταστροφή, την οποία ο Βενέζης εβίωσε με οδυνηρό τρόπο ως αιχμάλωτος στα εργατικά τάγματα της Ανατολής, απ' όπου ελάχιστοι είχαν την τύχη να επιζήσουν. Αν "Το νούμερο 31328" αφηγείται τη φοβερή δοκιμασία στα εργατικά τάγματα και η "Γαλήνη" τις κάποτε ανυπέρβλητες δυσχέρειες των προσφύγων να ριζώσουν στη μητέρα πατρίδα, η "Αιολική γη" ανασυνθέτει την ευτυχισμένη ζωή των Ελλήνων στη Μικρασία πριν την Καταστροφή. [...]


Άγγελος Σικελιανός, από τον πρόλογο  κάποιας έκδοσης
«... Κι ο Βενέζης το ίδιο, σαν ετούτο τον καλό τσιτμή, ενεργεί μέσα σ’ αυτό του το βιβλίο. Δεν ακουμπά ιδιαίτερα σε κάποιον απομονωμένο τόνο, δε ζητάει την επικράτησή του, δεν υπογραμμίζει περισσότερο ετούτη την πλευρά που προέρχεται στο έργο του απ' την Ιστορία, την καθαυτό και τόσο πρόσφατη Ιστορία, απ’ την άλλη που προέρχεται από μόνη την αισθαντικότητά του. Όπως εκείνος ο τσιτμής, κάνει και τούτος κάτι πάνσοφο. Γυρεύει ν' αποδώσει σ’ όλα, είτε πρόσωπα είτε πράγματα είτε γεγονότα, που κινούνται μέσα στο βιβλίο του - και για τούτο και μες στην ψυχή του ίδιου του αναγνώστη - τις χαμένες τους παλιές δυνάμεις, τις κρυφές τους συμπαθητικές του ιδιότητες, πλησιάζοντάς τα με τη Φύση, ολοκληρώνοντάς τα μες στη συμφωνία της καθολικής ζωής, αναπλάθοντας την παλιά ιερή κι αναγκαία συμμαχία μεταξύ « πλάσματος» - ζώου, φυτού ή ανθρώπου - και της όλης της Δημιουργίας.»


Διεθνείς κριτικές για το έργο του Βενέζη, Αιολική Γη:

Kαι μόνο την Aιολική Γη αν είχε γράψει ο Bενέζης, πάλι θα ήταν ένας από τους μεγάλους μυθιστοριογράφους όλων των εποχών... H λεπτότητα και η απλότητα αυτού του έργου είναι απαράμιλλες. Σχεδόν μπορεί κανείς να πει πως σ αυτό το βιβλίο καθορίζεται το τι είναι ένα έργο τέχνης.
Kαθηγ. Cedric Whitman, Harvard University, 1957

***

H ατμόσφαιρα της Aιολικής Γης δεν είναι ούτε αισθηματική ούτε θρηνητική, παρ όλη την τραγωδία που πρόκειται να ξεσπάσει αργότερα. Aνάμεσα στους εργατικούς και αγαθούς χωρικούς κινούνται οι απίθανες μορφές των κυνηγών,των ληστών και των κοντραμπατζήδων, που τα ηρωικά τους κατορθώματα παίρνουν κατά κάποιον τρόπο χαρακτήρα τελετουργικό - ολοκληρώνοντας μια γοητευτική εικόνα ζωής που ο πόλεμος την κατάστρεψε για πάντα.
The Times Literary Supplement, Λονδίνο 1950

***

H Aιολική Γη είναι ένα παράξενο παραμύθι, γεμάτο ανήσυχη νοσταλγική ποίηση, που θα σας οδηγήσει σ έναν κόσμο θαυμάτων, θα σας αφήσει μέσα σ αυτόν τον κόσμο χωρίς να μπορείτε ν αντισταθείτε και θα σας κρατήσει εκεί όσο θελήσει ο αφηγητής.
S. Corley-Puit, The Tribune, Λονδίνο 1950

Απόσμασμα από την Αιολική Γη, μπορείτε να διαβάσετε εδώ

Στο βίντεο ακούγονται αποσπάσματα από την Αιολική Γη